logo-samandehi

    قوانین انجمن:
  • سرقت ادبی ممنوع
  • هر شاعر می تواند هر هفته یک شعر درج نماید. اشعار در پایان هفته توسط مدیران بررسی و تایید می گردد.
  • از ارسال تاپیک و کامنت موهن جداً خودداری نمایید و از نقد غیر تخصصی و احساسی بپرهیزید.
  • به جای درج پاسخ های کوتاهی مانند «زیبا بود» ، از گزینه ی «تشکر» استفاده نمایید.


آخرین موضوع ها: --- دعوت به همکاری در مدیریت --- آغاز فعالیت کانال تلگرام انجمن شاعران جوان --- آغاز فعالیت صفحه ی رسمی اینستگرام انجمن شاعران جوان --- ثبت اشعار اعضای انجمن در سامانه ثبت وزارت ارشاد --- جلسه حضوری کارگاه تخصصی غزلترانه --- گزارش دومین عصر شعر ۳۱ تیرماه ۹۵ --- مسابقه فیلم نامه نویسی ---

ارسال پاسخ 
 
امتیاز موضوع:
  • 9 رأی - میانگین امتیازات: 2.78
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
مختصری در مورد شعر کلاسیک
۹۱/۶/۱۴, (۱۰:۰۰ صبح)
ارسال: #1
مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام و عرض ادب

شعر کلاسیک فارسی دارای ویژگی هاییست که موجب می گردد در ادبیات جهان ، از جایگاهی منحصر به فرد برخوردار باشد. بر اساس همین ویژگی ها به قالب های متنوع تقسیم می گردد و برای سرودن در هر یک از قالب ها ، لازم است نکات مربوط به آن قالب مورد توجه سراینده قرار گیرد.
ذیلاً شرح مختصری در مورد ویژگی های شعر کلاسیک و قالب های آن تقدیم می گردد.

مهمترین مشخصه ی شعر کلاسیک فارسی ، موزون و مقفی بودن و خیال انگیزی آن است یعنی شعر کلاسیک فارسی دارای وزن و قافیه بوده و مخاطب را به تخیل وا می دارد.

قافیه چیست؟
برای آشنایی با قافیه لازم است پیشتر با تعاریف دیگری آشنا شویم:

مصوت چیست؟
حرف یا نشانه ای است که مستقلا قابل تلفظ بوده و بر دو نوع است کوتاه و بلند

مصوت کوتاه : َ ِ ُ
مصوت بلند آ او ای

صامت چیست؟

به حروف الفبای فارسی که بدون مصوت ها به سختی تلفظ می شوند صامت می گوییم مثل ب ، پ ، ت و ...

واک چیست؟

به هر یک ار اعضای مجموعه ی صامت ها و مصوت ها یک واک گفته می شود.

هجا چیست؟

هجا یا بخش ، قسمتی از کلمه است که به وسیله ی یک مصوت خوانده می شود پس تعداد هجا های هر کلمه برابر است با تعداد مصوت های آن .
مثلاً کلمه ی «دِرَختان» دارای دو مصوت کوتاه و یک مصوت بلند است پس مجموعا دارای سه بخش است : دِ + رَخ + تان

هجای قافیه چیست؟
به آخرین هجای کلمه ی قافیه ، هجای قافیه می گویند.

حرف رَوی چیست؟

به آخرین واک اصلی کلمه ی قافیه ، روی گفته می شود . مثل «ب» در «تاب» یا «ا» در «شما»

حال می توان تعریف قافیه را بیان نمود:
قافیه عبارت است از همسانی مصوت یا مصوت و یک صامت بعد از آن و یا مصوت و دو صامت بعد از آن در هجای قافیه

به مثال ها توجه فرمایید:
همسانی ممصوت :
الف مصوت کوتاه : که و چه (می دانیم که حرف «ه» به شکل کسره تلفظ می شود یعنی که و چه به شکل کِ و چِ تلفظ می شوند پس کسره در دو کلمه مصوت کوتاه است)
ب مصوت بلند : تا و ما - رو و خو

همسانی مصوت و یک صامت بعد از آن :
الف مصوت کوتاه : مَن و زَن
ب مصوت بلند : سال و کال

همسانی مصوت و دو صامت بعد از آن:
الف مصوت کوتاه : مَست و پَست
ب مصوت بلند : ماند و راند

ردیف چیست؟

ردیف کلمه ای است که عیناً بعد از قافیه تکرار می شود و از الزامات شعر محسوب نمی شود . به بیتی که ردیف داشته باشد ، مردف می گویند. به مثال توجه فرمایید:

بشنو از نی چون حکایت می کند
از جــــدایی ها شـــکایت می کند

همانطور که می بینید ، بعد از کلمات قافیه (حکایت و شکایت) کلمه ی «می کند» عیناً تکرار شده است که ردیف این بیت محسوب می گردد.

نکته : برای آشنایی با مبحث ایرادات قافیه و قافیه های خاص ، می توانید به مقاله ای که در این زمینه توسط آقای آرش دارایی در انجمن مقالات ارائه شده است ، مراجعه فرمایید.

وزن چیست ؟
به هماهنگی بین اصوات از نظر کوتاه یا بلند بودن آنها در ابیات شعر، وزن می گویند. یعنی در صورتی که چیدمان اصوات کوتاه و بلند در مصراعی از یک شعر بدین صورت باشد:

بلند.کوتاه.بلند.بلند/ کوتاه.بلند.کوتاه.بلند/کوتاه.کوتاه.بلند*

* بر اساس هجا های بلند و کوتاه تعیین شده اند

چیدمان اصوات در تمامی مصراع های آن شعر ، لزوماً باید به همین صورت باشد.این مصراع بر اساس چیدمان اصواتی که مثال زده شد، سروده شده است:

شاعرانی جوان و خوش سخنید

نکته : برای آشنایی با وزن های رایج در اشعار فارسی می توانید به مباحث جلسه ی دوم کارگاه عروض در انجمن عروض مراجعه فرمایید.


قالب های شعر کلاسیک فارسی:

مثنوی : هر بیت دارای قافیه ی جداگانه است:

--------------1--------------1
--------------2--------------2
--------------3--------------3

غزل : مصراع اول و همه ی مصراع های زوج دارای قافیه هستند:

--------------1-------------1
-------------- --------------1
-------------- --------------1

قصیده : از نظر ساختار مثل غزل بوده ولی تعداد ابیات و همچنین موضوعات آن متفاوت است.

قظعه : فقط مصراع های زوج دارای قافیه هستند:

-------------- --------------1
-------------- --------------1
-------------- --------------1

رباعی : شامل دو بیت است که مصراع های اول ، دوم و چهارم آن قافیه دارند. وزن رباعی (لا حول ولا قوة الّا بالله ) می باشد.

دوبیتی : از لحاظ ساختار مانند رباعی است و وزن آن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل می باشد.

چهارپاره : شامل دو بیت است که مصراع های زوج آن دارای قافیه اند. چهار پاره غالباً به شکل مجموعه ای از دوبیت های مذکور سروده می شود.

قالب های دیگر: مسمط(شامل مخمس و مسدس) ترجیع بند ، ترکیب بند و مستزاد می باشد که امروزه شاعران معاصر کمتر از این قالب ها برای سرودن اشعار خود استفاده می نمایند.

مباحثی که به طور خلاصه به آنها پرداخته شد بسیار گسترده تر از آن است که حتی در یک مجلد بگنجد. آنچه تقدیم حضورتان گردید ،شرح اجمالی دانستنی های نخستین در مورد شعر کلاسیک فارسی می باشد. امید است مورد توجه و استفاده دوستانی که به تازگی به جمع علاقمندان شعر کلاسیک فارسی پیوسته اند، قرار گیرد.

کس نیاموخت فن تیر از من
که مرا عاقبت نشانه نکرد...
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط الهه گلبینی مفرد ، hamed2 ، afsane ، tarno ، فردا ، مهناز اميري ، مالك سواعدي ، tehran ، آتروخش ، raha ، ارمغان ، najmeh.s ، نیروانا ، zhabiz_alavi ، حسین بیگی نیا ، ayene ، arash-daraei ، داود ، samir ، ندا نامدار ، بابک طاهر ، morteza khajeh ، میثم ، آرسین ، بیجی ، دل آرام ، ali _shiravani.potter ، samin_mhd ، رضا ترک ، سپیده ، بهروز مرادی ، fakhar ، شاعر ، sultana.su ، محمدرضا سالاریان ، .کویر. ، زینب بیننده ، راستین ، Fanos ، محمد محسن خادم پور ، نرگس فضلی ، نازنینا ، آدار ، amirreza ، hojjat ، goleshekaste ، arezoo11 ، omid ، افروز جهاندیده ، یاور ، رامتین ، آشنا 1344 ، mehrsa ، بانوی خیال ، arameshgi ، ذره ای از هستی ، بانوی مهتاب ، سعید صادقی ، نسیم عرب ، shadi_t92 ، tarannom ، یاس سفید ، تیدلی ، شادی وحدانی ، راهى ، کرایه خونه ، ehsan_lepton ، علی غلامی ، م.بیداد ، خیالباف ، سید نوراله گرامیان ، سایه اتش2 ، mohsen_a1325 ، samkhan ، shgh ، جعفر كاظمي ، ملک اعلا ، فریادگر ، محمدرضارازقی پیربستی ، alijahanbani ، یاس صورتی ، مهدي جباري ، محسن فرجی ، Neda M ، پری سپهری ، hamed.daria ، hasti nazari ، SAGHI ، عادل دانشی ، بابک اخوان ، sahar adineh ، بهناز سمیعی نژاد ، آژیراک ، فانوس ، زنگی ، الهام پناهیان ، فرخ ، meep ، اوای شب ، هوشنگ شیوا ، لادن آدیش ، 'maryam' ، حسين زارعي ، حس پنهان ، نرگس یاری ، آرمن_فرناد ، م.م (رهگذر)
۹۱/۶/۱۴, (۱۰:۱۲ صبح)
ارسال: #2
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
آقانوید
ممنون
مثل همیشه مطالبتون مفیده.
برقرارباشی دوست من

شعردرخلوت خراب شاعراتفاق می افتد.
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۱۰:۴۲ صبح)
ارسال: #3
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام نوید جان مطالب خوبی بود که بنظرم تداوم این مطالب باعث پیشرفت همه ی اعضاء خواهد شد
ممنون

هدف های کوچک در مقابل هدف های بزرگ دیده نمیشوند
ما هدف بزرگتری داریم
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط الهه گلبینی مفرد ، tarno ، فردا ، مهناز اميري ، مالك سواعدي ، raha ، tehran ، ارمغان ، آتروخش ، نوید دانایی ، samir ، میثم ، ندا نامدار ، shadi_t92 ، جعفر كاظمي ، آرمن_فرناد
۹۱/۶/۱۴, (۱۰:۵۰ صبح)
ارسال: #4
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
نوید عزیز سلام
مثه همیشه خوب بود ، استفاده کردم
ممنونم دوست خوبم


گریه کنی اگر
که آفتاب را از دست داده ای
ستارگان را نیز
از دست بخواهی داد
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۱۱:۰۳ صبح)
ارسال: #5
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
درود نويد عزيز
خيلي استفاده كردم، اين مطلب جاش واقعا خالي بود.
يك دنيا سپاس براي پيگيريتون دوست من
پيروز باشيد

اینجا که شعر هیچ غلطی نمی کند
من هم که مست
کدام شعور؟
ما همه چیز را در مبال خانه جا گذاشتیم
اطرافمان مشتی خزنده که راه براه پوست می اندازند
و حقارتشان را با تصور تخریب ما زنده می کنند
اینجا کسی نمانده که حتی شکایتی کنم...
ش.ن.
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۱۲:۰۵ عصر) (آخرین ویرایش در این ارسال: ۹۱/۶/۱۴ (۱۲:۰۶ عصر)، توسط جلال.)
ارسال: #6
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
آقای دانایی عزیز
با سلام
بی نهایت سپاس از این همه احساس مسئولیت و این روشنگری دلسوزانه ی شما .
جای چنین مطلبی واقعا خالی بود و مطمئنا مثمر ثمر و مفید برای علاقه مندان شعر فارسیه.
پایدار باشید دوست من

به تماشا سوگند
و به آغاز کلام
وبه پرواز کبوتر از ذهن
واژه ای در فقس است...
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۱۲:۴۹ عصر)
ارسال: #7
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
درود بر آقا نويد گل
واقعا كه كار بسيار به جايي انجام دادين
مرسي از اين اطلاعاتي كه در اختيار ما قرار دادي
ممنون استاد دانايي عزيز
موفق و پيروز باشي

مرا به كنج دخمه اي
با قلمي و صفحه اي
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۰۱:۱۹ عصر)
ارسال: #8
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
آقا نويد عزيز ممنون مطالب ارزشمندي را برايمان ارايه كرديد . اميد وارم نمودش را در پيشرفت چشمگير شعر اعضا ببينيم.
اطلاعات جامع و كاملي است.
از مديريت خوب و عالي شما سپاسگذارم.
بيش از پيش موفق باشيد.

سلام و درودم نثار دوستان
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۰۱:۴۸ عصر)
ارسال: #9
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
نويد جان خيلي خيلي ممنونم
واقعا مفيد بود من خيلي استفاده كردم
سپاس استاد گرامي

من درد می کشم، پس هستم!
سواعدی
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۰۲:۱۶ عصر)
ارسال: #10
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام استاد دانايى عزيزم
واقعا" سپاسگزارم از اين همه احساس مسوليتى كه در قبال اعضا داريد
بسيار بسيار مطلب ارزشمندى بود هم براى بنده و هم براى دوستانى كه علاقه و استعداد سرودن رو دارن اما اطلاعاتشون كافى نيست براى سرودن
سپاس از لطفتون

دیگه این آخر خطه که راهامون جدا میشه
ته راه کدوم عاشق شبیه ما دوتا میشه
بذار اين آخرين تصوير ازت تو خاطرم باشه
شايد اين صورت خيسم دليل رفتنم باشه
ببین چی شد ته راه منه بی ادعا با تو...
دارم می رم خداحافظ سفر با من دعا با تو...
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۰۲:۱۹ عصر)
ارسال: #11
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
درود استاد نوید گرامی
خیلی ممنون از مطلب ارزشمندی که ارسال کردید، خیلی مفید بود.
خسته نباشید برای زحماتی که برای ارتقا انجمن انجام می دهید.
سپاس و
همیشه پیروز و شادکام باشید

مَّثَلُ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمْ
أَعْمَالُهُمْ كَرَمَادٍ
اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ
فِي يَوْمٍ عَاصِفٍ
لاَّ يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُواْ عَلَى شَيْءٍ
ذَلِكَ هُوَ الضَّلاَلُ الْبَعِيدُ

ابراهيم: 18
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۰۳:۵۹ عصر)
ارسال: #12
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام
مرسی و بازهم مرسی . برای من که خیلی ارزشمند هستو لابد برای دیگران نیز اینچنین خواهد بود. با زهم ممنون از لطفتان
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۴, (۱۰:۲۶ عصر)
ارسال: #13
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
درود آقای نوید...
خیلی مفید بود وچون زیاد هم طولانی نبود تاثیرش در یادگیری بیشتره...

زحمت چه می کشی پی درمان ما طبیب؟!
مـا به نمی شویم و تو بـــدنام مـی شوی!
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۵, (۰۶:۴۲ عصر)
ارسال: #14
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام و عرض ادب و احترام به دوستان عزیزم
سپاسگزارم از لطفی که به بنده دارین .
می دونم بسیاری از دوستانم که با اظهار لطفشون باهام همراهی کردن خیلی بهتر و بیشتر از من به مطالب ارائه شده اشراف دارن ولی مهرشون رو ازم دریغ نکردن.
مجددا ممنونم بابت همراهی همه ی دوستان
برقرار باشید.

کس نیاموخت فن تیر از من
که مرا عاقبت نشانه نکرد...
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط tehran ، samir ، میثم ، tarno ، ندا نامدار ، جعفر كاظمي ، بابک اخوان
۹۱/۶/۱۶, (۱۲:۴۷ صبح)
ارسال: #15
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
درود دوست عزیز
ممنون
بسیار مفیداست
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۱۶, (۰۲:۱۹ صبح)
ارسال: #16
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
نوید جان ممنونم به خاطر زکات عِلمت

در این زمانه رفیقی که خالی از خلل است
صراحی می ناب و سفینۀ غزل است
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط samir ، نوید دانایی ، میثم ، tarno ، ندا نامدار ، جعفر كاظمي ، SAGHI
۹۱/۶/۱۶, (۰۲:۳۰ صبح)
ارسال: #17
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام جناب نوید
بابت تمام زحماتتون تشکر می کنم

من ان زلال پرستم در اب گند زمان
که فکر صافی ابی چنین لجن بودم......
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۶/۲۱, (۰۸:۲۷ عصر)
ارسال: #18
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام و سپاس از مهرتون
فقط انجام وظیفه می کنم اون هم نه اونقدر که مکلفم.
برقرار باشید

کس نیاموخت فن تیر از من
که مرا عاقبت نشانه نکرد...
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۷/۴, (۱۱:۱۶ صبح) (آخرین ویرایش در این ارسال: ۹۱/۷/۴ (۱۱:۱۷ صبح)، توسط میثم.)
ارسال: #19
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام استاد عزیز و خسته نباشید ممنون به خاطر لطفت به بچه های انجمن.
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۸/۱, (۰۳:۰۰ عصر) (آخرین ویرایش در این ارسال: ۹۱/۸/۱ (۰۵:۴۳ عصر)، توسط نوید دانایی.)
ارسال: #20
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
مطالبتون مفید بود خیلی ممنون
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۱/۹/۱۳, (۰۴:۵۱ صبح)
ارسال: #21
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
درود استاد عزیز.
بسیار خوب و آموزنده بود.تشکر.
جاوید باشید.

کویر...دلخوشی ها کم نیست...
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط tarno ، نوید دانایی ، ندا نامدار ، جعفر كاظمي ، mohsen_a1325 ، بهناز سمیعی نژاد
۹۱/۱۰/۱۴, (۰۳:۲۷ عصر)
ارسال: #22
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
نوید جان حضور شما دراین انجمن جدا تاثیر گذاره. ازت ممنونم.

زندگی زیباست، غم زیبا، خدا زیبای محض
اینهمه زیبای زیبا را نباید دوست داشت؟
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط نوید دانایی ، ندا نامدار ، جعفر كاظمي ، mohsen_a1325
۹۲/۱/۲, (۱۱:۴۹ عصر)
ارسال: #23
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
تشکراستاد

آرزومند آرزوهایتان آرزو
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط ندا نامدار ، نوید دانایی ، جعفر كاظمي ، mohsen_a1325
۹۲/۱/۳, (۰۷:۴۳ عصر)
ارسال: #24
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
درود بر شما جناب دانایی و آغاز بهار مبارک
در قسمت قالب های شعر کلاسیک اطلاعات بسیار مفیدی بود که بنده مستفیض شدم.
تشکر

پرواز را به خاطر بسپار... پرنده مردني ست. F.F
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۱/۱۶, (۱۱:۰۶ صبح)
ارسال: #25
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
درود استاد گرامی جناب نوید دانایی
از شما جز این هم نمیشه انتظار داشت
آموختن به دیگران و وقت گذاشتن برای دیگران
از شما سپاسگزارم چیزهای زیادی آموختم
سربلند و مانا باشید

به جان زنده دلان سعدیا که ملک وجود
نیارزد به انکه دلی را بیازاری
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۱/۳۱, (۰۷:۴۸ عصر)
ارسال: #26
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام استاد
ممنون از لطفتون.خیلی استفاده کردم.
درود و سپاس

لایق وصل تو که من نیستم
اذن به یک لحظه نگاهم بده
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۴/۴, (۱۱:۴۷ صبح)
ارسال: #27
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام استاد عزیز
خیلی آموزنده بود
پایدار باشید

خاطراتت ماندگارند همچو آتش پرزبانه
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۴/۴, (۰۵:۴۱ عصر)
ارسال: #28
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
این مطالب خیلی خوب بودن ولی اگه کامل تر بود بهتر می شد چون این ها مطالب ابتدایی اند.
ممنون!

خدا همیشه از تو یه پله بالاتره .
نه به خاطر اینکه خدائه !
برای اینکه دست تو رو بگیره !
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۴/۵, (۰۱:۳۷ صبح)
ارسال: #29
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
ممنون آقای دانایی
خیلی اطلاعات خوبی بود
اگر شرح داده بشن هر کدوم از این موضوعات عالی تر هم میشه
باز هم تشکر می کنم

یک شب دلی به مسلخ خونم کشید و رفت
دیوانه ای به دام جنونم کشیــــــــــــد و رفت
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۴/۵, (۰۵:۴۵ صبح)
ارسال: #30
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام و عرض ادب
سپاسگزار مهربانی تون هستم
از دوستانی که به شرح مطالب اشاره کردن دعوت می کنم با شرکت تو کارگاه عروض و قافیه ، با مطالب ارائه شده تو این مقاله ی مختصر ، به شکل تخصصی تر آشنا بشن.
برقرار باشید

کس نیاموخت فن تیر از من
که مرا عاقبت نشانه نکرد...
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۴/۱۸, (۰۱:۰۲ عصر)
ارسال: #31
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
آقا نويد خيلى عالى بود. كلى استفاده كردم
ممنون از اينكه براى ما وقت مى ذارين
پايدار باشين

گناهى بود تنهايى
مى خواستم بى گناه باشم
ولى از بى وفاييها
به تنهايى وفادارم
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۵/۱, (۰۱:۰۴ صبح)
ارسال: #32
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام استاد بسیار سپاسگذارم
اطلاعات سازنده ای که در اختیارمون میزارین واقعا جای تشکر داره
مرسی

خسته ام خسته تر از موج نگاه دریا....
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۵/۲۳, (۰۴:۰۶ صبح)
ارسال: #33
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام استاد دانایی ...
ممنونم این مطالب که نوشتید برای بنده کمترین که تازه واردم بسیار مفید بوده و عالی است ...
درود بر شما...

تا نام تو بردم صدا آواز شد
مطلع شعرم به ناز آغاز شد

مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۷/۱۸, (۱۰:۴۵ صبح)
ارسال: #34
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
با عرض سلام و خسته نباشید:

خیلی ممنون از مطالب ارزشمندتان...

پیروز و موید باشید.

زین دایره میناخونین جگرم می ده
تاحل کنم این مشکل درساغرمینایی
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۸/۱, (۰۷:۰۱ صبح) (آخرین ویرایش در این ارسال: ۹۲/۸/۱ (۰۷:۰۸ صبح)، توسط محمدرضارازقی پیربستی.)
ارسال: #35
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
(۹۱/۶/۱۴ (۱۰:۰۰ صبح))نوید دانایی نوشته شده توسط:  
سلام و عرض ادب

شعر کلاسیک فارسی دارای ویژگی هاییست که موجب می گردد در ادبیات جهان ، از جایگاهی منحصر به فرد برخوردار باشد. بر اساس همین ویژگی ها به قالب های متنوع تقسیم می گردد و برای سرودن در هر یک از قالب ها ، لازم است نکات مربوط به آن قالب مورد توجه سراینده قرار گیرد.
ذیلاً شرح مختصری در مورد ویژگی های شعر کلاسیک و قالب های آن تقدیم می گردد.

مهمترین مشخصه ی شعر کلاسیک فارسی ، موزون و مقفی بودن و خیال انگیزی آن است یعنی شعر کلاسیک فارسی دارای وزن و قافیه بوده و مخاطب را به تخیل وا می دارد.

قافیه چیست؟
برای آشنایی با قافیه لازم است پیشتر با تعاریف دیگری آشنا شویم:

مصوت چیست؟
حرف یا نشانه ای است که مستقلا قابل تلفظ بوده و بر دو نوع است کوتاه و بلند

مصوت کوتاه : َ ِ ُ
مصوت بلند آ او ای

صامت چیست؟

به حروف الفبای فارسی که بدون مصوت ها به سختی تلفظ می شوند صامت می گوییم مثل ب ، پ ، ت و ...

واک چیست؟

به هر یک ار اعضای مجموعه ی صامت ها و مصوت ها یک واک گفته می شود.

هجا چیست؟

هجا یا بخش ، قسمتی از کلمه است که به وسیله ی یک مصوت خوانده می شود پس تعداد هجا های هر کلمه برابر است با تعداد مصوت های آن .
مثلاً کلمه ی «دِرَختان» دارای دو مصوت کوتاه و یک مصوت بلند است پس مجموعا دارای سه بخش است : دِ + رَخ + تان

هجای قافیه چیست؟
به آخرین هجای کلمه ی قافیه ، هجای قافیه می گویند.

حرف رَوی چیست؟

به آخرین واک اصلی کلمه ی قافیه ، روی گفته می شود . مثل «ب» در «تاب» یا «ا» در «شما»

حال می توان تعریف قافیه را بیان نمود:
قافیه عبارت است از همسانی مصوت یا مصوت و یک صامت بعد از آن و یا مصوت و دو صامت بعد از آن در هجای قافیه

به مثال ها توجه فرمایید:
همسانی ممصوت :
الف مصوت کوتاه : که و چه (می دانیم که حرف «ه» به شکل کسره تلفظ می شود یعنی که و چه به شکل کِ و چِ تلفظ می شوند پس کسره در دو کلمه مصوت کوتاه است)
ب مصوت بلند : تا و ما - رو و خو

همسانی مصوت و یک صامت بعد از آن :
الف مصوت کوتاه : مَن و زَن
ب مصوت بلند : سال و کال

همسانی مصوت و دو صامت بعد از آن:
الف مصوت کوتاه : مَست و پَست
ب مصوت بلند : ماند و راند

ردیف چیست؟

ردیف کلمه ای است که عیناً بعد از قافیه تکرار می شود و از الزامات شعر محسوب نمی شود . به بیتی که ردیف داشته باشد ، مردف می گویند. به مثال توجه فرمایید:

بشنو از نی چون حکایت می کند
از جــــدایی ها شـــکایت می کند

همانطور که می بینید ، بعد از کلمات قافیه (حکایت و شکایت) کلمه ی «می کند» عیناً تکرار شده است که ردیف این بیت محسوب می گردد.

نکته : برای آشنایی با مبحث ایرادات قافیه و قافیه های خاص ، می توانید به مقاله ای که در این زمینه توسط آقای آرش دارایی در انجمن مقالات ارائه شده است ، مراجعه فرمایید.

وزن چیست ؟
به هماهنگی بین اصوات از نظر کوتاه یا بلند بودن آنها در ابیات شعر، وزن می گویند. یعنی در صورتی که چیدمان اصوات کوتاه و بلند در مصراعی از یک شعر بدین صورت باشد:

بلند.کوتاه.بلند.بلند/ کوتاه.بلند.کوتاه.بلند/کوتاه.کوتاه.بلند*

* بر اساس هجا های بلند و کوتاه تعیین شده اند

چیدمان اصوات در تمامی مصراع های آن شعر ، لزوماً باید به همین صورت باشد.این مصراع بر اساس چیدمان اصواتی که مثال زده شد، سروده شده است:

شاعرانی جوان و خوش سخنید

نکته : برای آشنایی با وزن های رایج در اشعار فارسی می توانید به مباحث جلسه ی دوم کارگاه عروض در انجمن عروض مراجعه فرمایید.


قالب های شعر کلاسیک فارسی:

مثنوی : هر بیت دارای قافیه ی جداگانه است:

--------------1--------------1
--------------2--------------2
--------------3--------------3

غزل : مصراع اول و همه ی مصراع های زوج دارای قافیه هستند:

--------------1-------------1
-------------- --------------1
-------------- --------------1

قصیده : از نظر ساختار مثل غزل بوده ولی تعداد ابیات و همچنین موضوعات آن متفاوت است.

قظعه : فقط مصراع های زوج دارای قافیه هستند:

-------------- --------------1
-------------- --------------1
-------------- --------------1

رباعی : شامل دو بیت است که مصراع های اول ، دوم و چهارم آن قافیه دارند. وزن رباعی (لا حول ولا قوة الّا بالله ) می باشد.

دوبیتی : از لحاظ ساختار مانند رباعی است و وزن آن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل می باشد.

چهارپاره : شامل دو بیت است که مصراع های زوج آن دارای قافیه اند. چهار پاره غالباً به شکل مجموعه ای از دوبیت های مذکور سروده می شود.

قالب های دیگر: مسمط(شامل مخمس و مسدس) ترجیع بند ، ترکیب بند و مستزاد می باشد که امروزه شاعران معاصر کمتر از این قالب ها برای سرودن اشعار خود استفاده می نمایند.

مباحثی که به طور خلاصه به آنها پرداخته شد بسیار گسترده تر از آن است که حتی در یک مجلد بگنجد. آنچه تقدیم حضورتان گردید ،شرح اجمالی دانستنی های نخستین در مورد شعر کلاسیک فارسی می باشد. امید است مورد توجه و استفاده دوستانی که به تازگی به جمع علاقمندان شعر کلاسیک فارسی پیوسته اند، قرار گیرد.

درود به شما شاعر عزیز
با سپاس از حسن خلق حضرتعالی بدلیل رعایت و تذکر نکات واجب الرعایت اصول شعر و بویژه آیین نگارش زبان فارسی که بسیار مشتاق هستم بیش از پیش به آن اهمیت بدهید.(بویژه = به ویژه )(عادت بدفرمی دارم)
واما با تقدیم مراتب تشکر خود برای ارائه ی این مطلب لازم می داند پرسشهایی که در ذهن بوجود می آید را به محضرتان تقدیم داشته تا در گمراهی خود به بیراهه رهنمون نشوم .
1-آیا منظور حضرتعالی از بکارگیری اصطلاح "واک" همان "واج" است ؟
2-هجای کوتاه به یک حرف و مصوت کوتاه اطلاق می شود مثل ( تَ ) یا ( وَ ) و اگر یک حرف دیگر به آن بچسبد دیگر هجای کوتاه بحساب نمی آید مثل ( تَر ) یا ( وَر ) اما در مواردی که یک هجا به سه حرف تبدیل می شود مثل ( تَرک ) یا ( وَرد ) باید وارد جزئیات فنی و تخصصی مربوط به بحث عروض و قافیه شد که مباحثی مثل نیم هجا یا پریم و غیره را دربر می گیرد واز حوصله ی این بحث خارج است .
آرزو دارم از بنده دلخور نباشید چون وقتی به مثالهای ارائه شده توسط شما دقت کردم متوجه دلیل این تفاوت نشدم !
( دِرَختان ) = ( دِ + رَخ + تان ) >><< حال اگر کلمه ی ( نِشَستَن ) = ( نِ + شَس + تَن ) و هجاهای بدست آمده را با ساختاری که شما ارائه فرمودید مقایسه کنیم باید بگوییم که نشستن هم سه هجای کوتاه دارد ؟
یک حرف + مصوت کوتاه ////////// دو حرف + مصوت کوتاه ////////// دو حرف + مصوت بلند => ( دو مصوت کوتاه = مصوت بلند )
د + ِ ////////// ر خ + َ ////////// ت ن + ا
با این حساب سه هجا داریم که هیچکدام مثل هم نیستند ونمی توانیم آنها را در گروهی مشترک جاداده یا آنها را با یکی دیگر برابر بدانیم و در دوره ی معاصر هم هرکدام از این سه مورد درجای خود تعریف و تفسیر و معنا می شوند .
مثلا" حرف " نون " اگر پس از مصوت بلند چه تعریفی دارد یا در آخر بیتها (نیم مصوت کوتاه )را جزو وزن بحساب نمی اورند و ...
جسارت بنده را ببخشید چون هدف پس دادن درس و مروری بر آموزه های دوران گذشته بود و استعلام صحت یا سقم مطالب ارائه شده که آرزو می کنم به لطف نگاه بزرگوارانه ای که به رفع مشکلات و برطرف کردن ایرادات شاگردتان داشته و دارید پاسخ لازم را مرحمت بفرمایید .
با تقدیم سپاس بی پایان

من از گلخنده هایت زنده هستم
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط نوید دانایی ، ندا نامدار ، marjan.v ، alijahanbani ، mohsen_a1325
۹۲/۸/۱, (۰۷:۳۱ صبح)
ارسال: #36
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام و عرض ادب و سپاس خدمت همه ی دوستان بزرگوار
جناب رازقی عزیز
ضمن ادای احترام به شما برای فروتنی مثال زدنی تون ، به نکاتی که اشاره فرمودین می پردازم.
1. بله واک یا واژ همون واج هستن
2. اونچه که شما در مورد هجای کوتاه و بلند فرمودین درسته اما من اصلا تو این مطلب به کوتاهی و بلندی هجاها اشاره نکردم و نگفتم که هجاهای فلان کلمه با هم برابر هستن. تو کارگاه عروض در مورد هجاهای کوتاه و بلند و کشیده و نحوه ی تشخیصشون از هم مطالبی رو تقدیم حضور دوستان کردم که مختصرا عرض می کنم.
تعدا واک ها تعیین کننده ی نوع هجا هستن و برای مصوت های بلند به علت افزایش زمان ادای مصوت دو واک اعمال می کنیم الا مصوت بلند یش از نون ساکن که شما هم بهش اشاره کردین.
دو واک هجای کوتاه ، سه واک هجای بلند و چهار واک و بیش از اون هجای کشیده رو می سازن.
با این وصف واضحه که تو کلمه ی نشستن ، هجای اول کوتاهه و دو هجای بعدی بلند هستن و تو درختان هم ایضاً.
اگه موردی مد نظرتون بوده که من متوجه نشدم امر بفرمایید خدمتتون عرض خواهم کرد.
برقرار باشید

کس نیاموخت فن تیر از من
که مرا عاقبت نشانه نکرد...
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۸/۱, (۰۴:۳۱ عصر)
ارسال: #37
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
(۹۲/۸/۱ (۰۷:۳۱ صبح))نوید دانایی نوشته شده توسط:  سلام و عرض ادب و سپاس خدمت همه ی دوستان بزرگوار
جناب رازقی عزیز
ضمن ادای احترام به شما برای فروتنی مثال زدنی تون ، به نکاتی که اشاره فرمودین می پردازم.
1. بله واک یا واژ همون واج هستن
2. اونچه که شما در مورد هجای کوتاه و بلند فرمودین درسته اما من اصلا تو این مطلب به کوتاهی و بلندی هجاها اشاره نکردم و نگفتم که هجاهای فلان کلمه با هم برابر هستن. تو کارگاه عروض در مورد هجاهای کوتاه و بلند و کشیده و نحوه ی تشخیصشون از هم مطالبی رو تقدیم حضور دوستان کردم که مختصرا عرض می کنم.
تعدا واک ها تعیین کننده ی نوع هجا هستن و برای مصوت های بلند به علت افزایش زمان ادای مصوت دو واک اعمال می کنیم الا مصوت بلند یش از نون ساکن که شما هم بهش اشاره کردین.
دو واک هجای کوتاه ، سه واک هجای بلند و چهار واک و بیش از اون هجای کشیده رو می سازن.
با این وصف واضحه که تو کلمه ی نشستن ، هجای اول کوتاهه و دو هجای بعدی بلند هستن و تو درختان هم ایضاً.
اگه موردی مد نظرتون بوده که من متوجه نشدم امر بفرمایید خدمتتون عرض خواهم کرد.
برقرار باشید

سلام
ممنونم عزیزم
بنده هم درس پس دادم وهم خواستم توضیح کوتاهی ارائه شده باشه که موجبات گمراهی دوستانی نشه که با وزن و قافیه آشنایی ندارن چون در کلاسهایی که قبلا" برگزار می کردم پیش اومده بود که کسی از قافیه فقط قسمتی از صحبتهای منو یادش بود و بزور می خواست بگه فلان قافیه درسته در حالی که درست نبود .
باوربفرمایید هدفم فقط کمک بود و اگر جسارتی مرتکب شدم پوزش می طلبم .
با تقدیم ادب و احترام

من از گلخنده هایت زنده هستم
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط marjan.v ، alijahanbani ، نوید دانایی ، ندا نامدار ، mohsen_a1325
۹۲/۸/۱, (۰۶:۵۹ عصر)
ارسال: #38
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام ودرود جناب دانایی عزیز
مطلب مختصرومفیدی بود
باتوجه به اینکه اکثرمواقع ضعف عمده ی شعزهامون توی وزن ووزن شناسیه وجود این مطالب بسیار مفیدند
محبت کردین

درد من گرچه مثل درد مردم زمانه نیست
درد مردم زمانه است!
"قیصر"
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط نوید دانایی ، ندا نامدار ، mohsen_a1325
۹۳/۳/۱۱, (۱۲:۲۶ عصر)
ارسال: #39
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
درود آقای دانایی از گفته های نغز شما لذت بردم چقدر خوشحال هستم وقتی می بینم چه مدبرانه راهنمایی می کنید متشکرم
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط نوید دانایی ، mohsen_a1325
۹۳/۵/۵, (۰۲:۳۴ عصر)
ارسال: #40
RE: مختصری در مورد شعر کلاسیک
سلام و عرض ادب
شرمنده ی لطف شما بزرگواران هستم.
در حد بضاعت محدودم انجام وظیفه کردم...
برقرار باشید

کس نیاموخت فن تیر از من
که مرا عاقبت نشانه نکرد...
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط mohsen_a1325 ، بیجی
ارسال پاسخ 


پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان

در گوگل محبوب کنید :