logo-samandehi

    قوانین انجمن:
  • سرقت ادبی ممنوع
  • هر شاعر می تواند هر هفته یک شعر درج نماید. اشعار در پایان هفته توسط مدیران بررسی و تایید می گردد.
  • از ارسال تاپیک و کامنت موهن جداً خودداری نمایید و از نقد غیر تخصصی و احساسی بپرهیزید.
  • به جای درج پاسخ های کوتاهی مانند «زیبا بود» ، از گزینه ی «تشکر» استفاده نمایید.


آخرین موضوع ها: --- آغاز فعالیت کانال تلگرام انجمن شاعران جوان --- آغاز فعالیت صفحه ی رسمی اینستگرام انجمن شاعران جوان --- ثبت اشعار اعضای انجمن در سامانه ثبت وزارت ارشاد --- جلسه حضوری کارگاه تخصصی غزلترانه --- گزارش دومین عصر شعر ۳۱ تیرماه ۹۵ --- مسابقه فیلم نامه نویسی ---

ارسال پاسخ 
 
امتیاز موضوع:
  • 2 رأی - میانگین امتیازات: 3.5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
(6)ادبيات شفاهی - Bayatı
۹۲/۶/۳, (۰۴:۲۹ عصر) (آخرین ویرایش در این ارسال: ۹۲/۶/۱۹ (۰۱:۱۳ عصر)، توسط طاهر تبريزی.)
ارسال: #1
(6)ادبيات شفاهی - Bayatı
قبل از پرداختن به سه گانه عروض شعر تركی (آشيق،عروضی،مدرن)، در باب ادبيات شفاهي و فولكلور تركي مطالبي مي آوريم.
منظور ما از ادبيات شفاهي، نقل قول شفاهي بخشي از ادبيات مكتوب شعر آشيق يا ترانه ها در محافل عمومي نيست.بلكه پرداختن به زير شاخه اي ست كه ريشه خلق آنها شفاهاً و عاميانه بوده است.در واقع ممكن است اثري مكتوب شود و سپس به طور شفاهي نقل قول محافل شود مانند منظومه ها و استادنامه ها. اما سخن ما آن دسته از آثاري ست كه شفاهاً خلق و سپس مكتوب مي شوند.باياتي ها جزو همين دسته اند.اينكه باياتي را يك دو بيتي بدانيم شايد چندان صحيح نباشد.چرا كه از نظر آموزشي مخاطب را دچار سوء تفاهم خواهد كرد.بر اين اساس هر شعري كه متشكل از دو بيت باشد يعني يك دو بيتي اما بايد توجه داشت كه امروزه دو بيتي در معناي خاص تري بكار مي رود،شعري كه بر پايه سنجش عروضي بنا نهاده شده باشد،هر مصرع آن از 11 هجا تشكيل شود و اكثراً بر وزن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل باشد.
بايد توجه داشت كه کوچک‌ترین واحد کامل در شعر کلاسیك فارسی یک بیت‌ است، حال آنكه کوچک‌ترین واحد کامل در شعر کلاسیک و آشيق تركی یک مصراع ميباشد.لذا بكارگيري لفظ دو بيتي براي باياتي كاملاً اشتباه است اين چه از نظر بيان مفهوم و چه از نظر منطقي پر ايراد است.در شعر فارسي واحد هاي مصرع هاي اول و دوم يكسان نيستند،اما در شعر تركي اجزاء تشكيل دهنده مصراع ها دقيقاً يكسان هستند لذا واحد شعر تركي مصراع و واحد شعر فارسي بيت مي باشد. پس نبايد يك شعر اصالتاً تركي با عروض آشيقي با واحد فارسي شمارش شود.
باياتي؛ يك شعر 7 هجايي از قالبهاي شعر آشيق(هجا) متشكل از 4 مصرع مي باشد.اكثر باياتي هاي تركي شفاهاً سروده شده اند ،نسل به نسل و سينه به سينه نقل شده، جزو ضرب المثل ها و ادبيات عاميانه گشته اند.شايد تاريخ گردآوري و مكتوب سازي باياتي ها بر خلاف زمان سرايش آنها چندان به زمان هاي گذشته نرسد.اما چيزي كه مهم است بر اساس سادگي و رواني محتوا، اين آثار گرانبها كه نشانگر قدمت ادبيات تركي ست هزاره ها در سينه مردمانش شفاهاً حفظ شده است.

نمي توان در تاريخ ادبيات تركي،به شاعري چيره دست برخورد كه ديواني پر از باياتي داشته باشد! اين خود گواه مجزا بودن باياتي از سه گانه عروض شعر تركي ست.اما به هرحال روي عروض ِ آشيق مي نشيند.مشهورترين فرمول باياتي، به صورت 34(سه چهار) مي باشد.به طور دقيق سه دو دو(322).

Bu dağlar hara qaldı
Gəzmədim,sara qaldı
Yar sevdim,apardılar
Könlümə yara qaldı

مسأله فرمول در شعر هجا آنچنان هم شفاف به نظر نمي رسد، بر طبق اين فرمول،هر مصرع به واحدهايي تقسيم مي شوند كه ريتم و آهنگ شعر هجا را سليس تر مي كنند.اين در شعر هجا كه قرارگيري هجاهاي هر مصرع بر اساس هم نوع بودن نيست يك مسأله حياتي به نظر مي رسد.اما به نظر مي رسد چه در ادبيات شفاهي و چه در آثار مكتوب بزرگان صنعت آشيق آنچنان هم رعايت نشده است.پس در واقع آن جزو اصول اوليه صنعت شعر آشيق نبوده است.

Əzizim Ala dağa
Gün düşür ala dağa
Mən Qaradaq əhliyəm
Yaz məni qaradağa

بر اينكه تعداد هجاها در باياتي كم است هم به نحوي سرايش آن آسانتر مي شود و هم جمع بندي محتواي مطلب سخت تر!،اما اين وسواس، بيشتر براي شعراي چيره دست وجود دارد كه اصولاً از فرم و قالب شعر 7 هجايي محض استفاده نمي كنند.

نبايد انتظار داشت كه يك سروده عاميانه، متكلفانه، محتواي فلسفي - عرفاني با تصوير سازي بديع و جلوه سازي خاص را يدك كشد.بر اين اساس حتي گاهاً يك يا دو مصرع اول باياتي به كل آن بي ربط و نا به جا به نظر مي رسد اما بي انصافي ست كه زيباييها و هنر آفرينش باياتي را با توجه به شرايط، ناديده بگيريم.نبايد فراموش كنيم كه اكثر باياتي ها ،سده ها قبل توسط پدران و مادراني سروده شده اند كه حتي سواد مقدماتي مكتوب نيز نداشتند.اينكه قدمت برخي از آنها به هزاره ها قبل برگردد بايد به عظمت تمدن ادبي تركان ايمان آورد.

شعر آشيق قدمتي بيشتر از شعر عروضي عربي دارد،اين احتمال وجود دارد كه پايه هاي بناي اوزان و قالبهاي شعر آشيق تركي از همين ادبيات عاميانه گرفته شده باشد.منظم سازي ، برابر سازي هجا و قافيه سازي،سطرهايي شبيه به مصرع هاي امروزي را بوجود آورده است،بدين ترتيب باياتي جزو اولين‌ آثار مقدماتي شعر آشيق تركي شده است و بعداً قالبهاي پيشرفته نظير گرايلي،قوشما و ديواني پديد آمده اند.

نويسندگان و شاعران جوان ترك شما را نصيحت می كنم به نوشتن به زبان غنی و غالب تركی و اگر می خواهيد به زبان ديگر بنويسيد در وهله نخست اهميت را به زبان خود دهيد كه غنا و عظمت وصف ناپذيری دارد."نوايی"

کارگاه عروض شعر ترکی
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۱۱/۱۷, (۰۷:۲۰ عصر)
ارسال: #2
RE: (6)ادبيات شفاهی - Bayatı
طاهر تبریزی عزیز
ممنون بابت مطلب مفیدی که ارائه کردی بسیار استفاده کردم
شخصا در مورد قالبهای شعر ترکی و خصوصیات ویژه ادبیات ترکی اطلاعات کاملی ندارم و مباحث این چنینی بسیار مورد نیاز و باب میل حقیر هست
خواهشا چند نمونه از بایاتی های معروف از شاعران مطرحمان را نیز قید فرمائید

هدف های کوچک در مقابل هدف های بزرگ دیده نمیشوند
ما هدف بزرگتری داریم
یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
۹۲/۱۱/۱۸, (۰۲:۳۱ عصر)
ارسال: #3
RE: (6)ادبيات شفاهی - Bayatı
Azərbaycan Bayatıları

نويسندگان و شاعران جوان ترك شما را نصيحت می كنم به نوشتن به زبان غنی و غالب تركی و اگر می خواهيد به زبان ديگر بنويسيد در وهله نخست اهميت را به زبان خود دهيد كه غنا و عظمت وصف ناپذيری دارد."نوايی"

کارگاه عروض شعر ترکی
مشاهده‌ی وب‌سایت کاربر یافتن تمامی ارسال‌های این کاربر
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
ارسال پاسخ 


پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان

در گوگل محبوب کنید :